Trung Quốc Sắp Cấm Xuất Khẩu Axit Sulfuric- Nguy Cơ Thiếu Hụt Nặng Nề

Thị trường nguyên liệu công nghiệp toàn cầu bước vào tháng 4/2026 với một tín hiệu đáng lo ngại: Trung Quốc — một trong những nước xuất khẩu axit sulfuric lớn nhất thế giới — đang âm thầm phát đi thông báo có thể dừng hoàn toàn hoạt động xuất khẩu mặt hàng này kể từ tháng 5/2026.

DIỄN BIẾN LỆNH CẤM XUẤT KHẨU AXIT SULFURIC CỦA TRUNG QUỐC

Tính đến thời điểm hiện tại (tháng 04/2026), Bộ Thương mại Trung Quốc chưa có xác nhận chính thức về việc cấm xuất khẩu loại axit này. Tuy nhiên, theo thông tin từ nhiều nguồn thân cận trong ngành, một số nhà sản xuất axit sulfuric tại Trung Quốc đã nhận được thông báo nội bộ về khả năng thay đổi chính sách xuất khẩu.

Tại sao Trung Quốc muốn dừng xuất khẩu axit sulfuric?

Có hai nguyên nhân chính được giới chỉ ra:

• Thiếu hụt lưu huỳnh — nguyên liệu đầu vào: Xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz. Khu vực này chiếm khoảng 1/3 sản lượng lưu huỳnh toàn cầu, chủ yếu là sản phẩm phụ của ngành lọc dầu khí. Khi nguồn cung lưu huỳnh bị gián đoạn, Trung Quốc không còn đủ nguyên liệu để vừa sản xuất cho nội địa vừa xuất khẩu.
• Nhu cầu nội địa tăng cao theo mùa vụ: Tháng 5 là giai đoạn cao điểm gieo trồng tại Trung Quốc. Axit sulfuric là một trong những nguyên liệu thiết yếu để sản xuất phân bón phosphat phục vụ nông nghiệp. Do đó, Chính phủ Trung Quốc được cho là đang ưu tiên đảm bảo an ninh lương thực trong nước trước nhu cầu xuất khẩu.

XEM THÊM:

MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA TRUNG QUỐC ĐẾN CHUỖI CUNG ỨNG HÓA CHẤT

MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC THIẾU HỤT AXIT SULFURIC ĐẾN SẢN XUẤT VÀ CHUỖI CUNG ỨNG

Axit sulfuric (H₂SO₄) không phải nguyên liệu thông thường — đây là hóa chất công nghiệp được sản xuất nhiều nhất thế giới, xuất hiện trong hầu hết các chuỗi sản xuất công nghiệp nặng. Một khi nguồn cung từ Trung Quốc bị cắt, cú sốc lan rộng theo cả chiều dọc và chiều ngang. Cụ thể như trong bảng tóm tắt dưới đây

Ngành	Mức độ ảnh hưởng	Rủi ro chính
Sản xuất phân bón phosphat	Rất cao	Thiếu nguyên liệu đầu vào, giá tăng 20–35%
Khai thác & luyện đồng	Rất cao	20% sản lượng đồng Chile bị đe dọa
Sản xuất ắc quy / xe điện	Cao	Chi phí chất điện giải tăng
Xử lý nước thải công nghiệp	Trung bình	Tăng chi phí vận hành nhà máy
Hóa dầu & lọc dầu	Trung bình	Chi phí xúc tác tăng
Nông nghiệp (phân bón)	Cao	Áp lực giá lương thực toàn cầu

LỆNH CẤM XUẤT KHẨU AXIT SULFURIC TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NHÀ MÁY?

Đứng trước sự kiện này, bộ phận mua hàng và quản lý chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp phải đối mặt với ba vấn đề hệ thống:

•  Tăng chi phí nguyên vật liệu đầu vào: Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đã đẩy giá lưu huỳnh toàn cầu tăng khoảng 70%. Cùng với kế hoạch cấm xuất khẩu từ Trung Quốc, giá axit sulfuric trên thị trường quốc tế dự báo tiếp tục có xu hướng tăng. Các nhà máy bắt buộc phải điều chỉnh lại ngân sách thu mua vật tư hóa chất để bù đắp phần chi phí phát sinh.
•  Rủi ro gián đoạn sản xuất (Downtime): Các doanh nghiệp sản xuất đang áp dụng mô hình quản lý tồn kho thấp và phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt hóa chất đầu vào. Tình trạng thiếu hụt axit sulfuric có thể buộc dây chuyền sản xuất phải tạm dừng hoạt động.
• Yêu cầu tái cấu trúc mạng lưới nhà cung cấp: Lệnh cấm này đòi hỏi các nhà máy phải chuyển đổi chiến lược mua hàng. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn cung (multi-sourcing) bằng cách tìm kiếm đối tác cung ứng từ các khu vực địa lý khác, đồng thời gia tăng thu mua từ các nhà sản xuất hóa chất nội địa nhằm giảm thiểu rủi ro đứt gãy

NHÓM NGÀNH NÀO CHỊU ẢNH HƯỞNG TỪ LỆNH CẤM XUẤT KHẨU AXIT SULFURIC CỦA TRUNG QUỐC?

Tại Việt Nam, axit sulfuric được nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời có một phần được sản xuất nội địa. Các ngành sản xuất trong nước sử dụng nhiều axit sulfuric bao gồm:

• Sản xuất phân bón (phân lân, superphosphate) — ngành phụ thuộc cao vào H₂SO₄
• Xử lý nước thải công nghiệp và điều chỉnh pH
• Sản xuất ắc quy và pin
• Chế biến khoáng sản và luyện kim
• Sản xuất hóa chất công nghiệp khác (HCl, HNO₃, TiO₂)

XEM THÊM:

MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA AXIT SULFURIC (H2SO4) TRONG NGÀNH CÔNG NGHIỆP

NHÀ MÁY SẢN XUẤT CẦN LÀM GÌ TRƯỚC NGUY CƠ THIẾU HỤT AXIT SULFURIC

• Kiểm tra ngay lượng tồn kho axit sulfuric hiện tại và ước tính thời gian sử dụng còn lại.
• Liên hệ xác nhận trạng thái hợp đồng với nhà cung cấp Trung Quốc hiện tại.
• Khảo sát nguồn thay thế từ Hàn Quốc, Nhật Bản, hoặc nhà sản xuất nội địa Việt Nam.
• Đánh giá khả năng tích trữ chiến lược trong điều kiện kho chứa cho phép (lưu ý tuân thủ quy định an toàn hóa chất nguy hiểm theo TCVN 5507:2002).
• Cập nhật kế hoạch sản xuất và thông báo sớm cho khách hàng về khả năng điều chỉnh đơn hàng.

⚠️ Lưu ý về an toàn hóa chất Axit sulfuric (H₂SO₄) là hóa chất nguy hiểm theo Phụ lục A, TCVN 5507:2002. Khi tích trữ thêm: Doanh nghiệp cần kiểm tra sức chứa kho, hệ thống thông gió, thiết bị phòng hộ và phương án ứng phó sự cố. Mọi hoạt động mua bán, vận chuyển, lưu kho phải tuân thủ Luật Hóa chất và quy định hiện hành.

Kết Luận:

Lệnh cấm xuất khẩu axit sulfuric của Trung Quốc dù chưa chính thức nhưng nó cũng là hồi chuông cảnh báo rõ ràng về mức độ phụ thuộc của chuỗi cung ứng công nghiệp toàn cầu, đặc biệt là tại Việt Nam vào một số ít nguồn cung nhất định. Khi cả nguồn cung lưu huỳnh lẫn nguồn cung axit sulfuric đều bị ảnh hưởng đồng thời, không có giải pháp thay thế nhanh và đơn giản. Các nhà máy sản xuất, đặc biệt trong các ngành phân bón, luyện kim, ắc quy và xử lý nước thải cần đưa ra đánh giá rủi ro ngay hôm nay, không phải khi sự gián đoạn đã xảy ra.

Theo dõi ngay TD để cập nhật nhanh những tin tức mới nhất về thị trường

Fanpage: Giải Pháp Cung Ứng Vật Tư Tổng Thể

Linked in: Giải Pháp Cung Ứng Vật Tư Tổng Thể